Higienizacja zębów a profilaktyka zdrowia jamy ustnej

Wiadomo, że prawidłowa higiena najróżniejszych obszarów ludzkiego ciała jest głównym sposobem zapobiegania chorobom i infekcjom. Dlatego również zdrowie jamy ustnej wymaga uwagi i skrupulatnej pielęgnacji. Regularna higienizacja i profilaktyka zmniejszają ryzyko wystąpienia problemów z jamą ustną i zębami. Dowiedz się, jakie zabiegi warto wykonać w gabinecie stomatologicznym i jak dbać o higienę w domu.

Dlaczego higienizacja i profilaktyka zdrowia jamy ustnej są tak ważne?

Głównym problem, który prowadzi do uszkodzeń zębów i powstawania zmian zapalnych, jest zalegająca płytka bakteryjna. To właśnie jej odkładanie się i aktywność obecnych w niej bakterii prowadzi do zapalenia dziąseł i chorób przyzębia [1]. Do tego dochodzi próchnica, która atakuje zęby i również nieleczona może wywołać stan zapalny dziąsła.

Wcześnie wykryte problemy są łatwiejsze do wyleczenia, dlatego zawsze należy inwestować w profilaktykę. Tym bardziej że zalegająca płytka nazębna szybko ulega mineralizacji i przekształca się w kamień nazębny: naddziąsłowy – powyżej brzegu dziąsła lub poddziąsłowy – zalegający głównie w kieszonkach dziąsłowych [1].

Dużym zagrożeniem, zwłaszcza dla uzębienia są także zewnątrzpochodne przebarwienia na powierzchni zębów. Osad może powstać w wyniku spożywania produktów barwiących szkliwo m.in. herbaty, kawy, czerwonego wina, palenia tytoniu, przyjmowania suplementów z żelazem. I o ile płytkę bakteryjną można usunąć w warunkach domowych, o tyle inne, bardziej zaawansowane problemy wymagają wizyty u dentysty [1].

Jak dbać o zęby w domu? Profilaktyka próchnicy i nie tylko

Właściwa higiena jamy ustnej w domu jest niezwykle ważna dla utrzymania zdrowia zębów. Pomaga nie tylko powstrzymać rozwój próchnicy, ale także zmniejsza ryzyko pojawienia się choroby dziąseł lub innych stanów zapalnych. Zabiegi profilaktyki domowej są zabiegami higienicznymi, które pacjent może samodzielnie wykonać w domu. Niestety wiele osób nie zdaje sobie sprawy z błędów, jakie popełnia podczas mycia zębów, dlatego warto wcześniej przejść przez instruktaż w gabinecie stomatologicznym [2].

Jak prawidłowo szczotkować zęby? Co pomaga w utrzymaniu higieny jamy ustnej w domu? Oto kilka praktycznych porad, do których warto się zastosować.

• Dbaj o codzienne mycie zębów minimum dwa razy na dobę przez dwie minuty, by usuwać nagromadzoną płytkę nazębną [3].
• Szczotkowanie zębów nie powinno być zbyt mocne i intensywne, a szczoteczka powinna być ustawiona pod kątem 45 stopni w stronę dziąseł [3].
• Najgroźniejsza metoda szczotkowania zębów to szorowanie poziome i pionowe [2].
• Szczoteczka do mycia zębów powinna mieć włosie o średniej lub miękkiej twardości, żeby nie uszkadzać dziąseł [2].
• Wymieniaj szczoteczki do zębów co 2-3 miesiące, bo zbyt długo używane eliminują o 30% mniej płytki nazębnej niż nowe [3].
• Używaj pasty do zębów, która będzie odpowiednia do Twoich chorób i problemów z przyzębiem np. eliminującą nadwrażliwość zębów [3].
• Korzystaj z dodatkowych przyborów, dzięki którym higiena jamy ustnej będzie dokładniejsza, szczególnie w trudnodostępnych przestrzeniach. Należą do nich m.in. nić dentystyczna i szczoteczki międzyzębowe [2].
• Stosuj płyny do płukania jamy ustnej jako dodatkowy sposób na oczyszczanie zębów [3].

Na jaki zabieg higienizacji jamy ustnej zgłosić się do stomatologa?

Równie ważna jak profilaktyka domowa jest ta, którą oferuje stomatologia. Profilaktyka stomatologiczna obejmuje regularne wizyty kontrolne u stomatologa co 6 miesięcy, nawet jeśli nie odczuwasz bólu lub innych dolegliwości. Dzięki nim można wykryć problemy na wczesnym etapie i wdrożyć odpowiednie zabiegi higienizacyjne, takie jak [3]:

• skaling zębów – polega na usunięciu kamienia nazębnego;
• piaskowanie zębów – zabieg, który pomaga oczyścić zęby z osadów oraz przebarwień;
• polerowanie zębów – dzięki wygładzaniu powierzchni zęba wolniej odkładają się naloty na szkliwie;
• fluoryzacja – fluor wzmacnia szkliwo zębów i ma właściwości przeciwpróchnicze.

Wykonanie higienizacji zębów musi zostać poprzedzone oceną stanu uzębienia pacjenta oraz zdrowia jego jamy ustnej. Należy uwzględnić również przeciwwskazania. Przykładowo zabieg usuwania kamienia nazębnego nie jest dozwolony u osób z wszczepionym rozrusznikiem serca, a piaskowania nie można przeprowadzić u chorujących na pylicę płuc. Poza tym pacjent, który ma opryszczkę wargową, powinien przełożyć wizytę u stomatologa aż do całkowitego wygojenia się zmiany [3].

Regularna higienizacja zębów w gabinecie dentystycznym oraz profilaktyka domowa, w tym dokładne szczotkowanie zębów, pomagają kompleksowo zadbać o zdrowie w jamie ustnej.

Higienizacja i profilaktyka jamy ustnej – najczęściej zadawane pytania

1. Jakie są wskazania do zabiegu higienizacji zębów u dentysty?

Zalecenia do wykonania pełnej higienizacji zębów u stomatologa obejmują m.in. [3]:

• ogólną profilaktykę stomatologiczną oraz zapobieganie chorobom zębów i dziąseł;
• pojawienie się na szkliwie osadów i przebarwień, które powstały np., w wyniku palenia lub picia herbaty i kawy;
• uporczywy kamień nazębny;
• skłonność do próchnicy zębów.

2. Czy zabieg higienizacji zębów boli?

Nie, zabiegi takie, jak polerowanie fluoryzacja, skaling i piaskowanie zębów, nie są bolesne dla pacjenta. Wykonywane w gabinecie stomatologicznym przez dentystę lub wykwalifikowaną higienistkę stomatologiczną są w pełni bezpieczne, jeśli wykluczy się obecność przeciwwskazań. Jednak po zabiegu może wystąpić niewielka nadwrażliwość zębów [3]. Wówczas warto sięgnąć po żel stomatologiczny Sachol, który ma działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i odkażające [4].

3. Jakie są efekty higienizacji zębów?

Przede wszystkim w ramach higienizacji zębów przeciwdziała się chorobom zębów i dziąseł. W efekcie zmniejsza się ryzyko powstawania próchnicy, paradontozy, aft, krwawienia dziąseł i zapobiega się nieprzyjemnemu zapachowi z jamy ustnej. Usunięcie osadów i wypolerowanie daje efekt czystych zębów, które wyglądają na bielsze i gładsze, a fluoryzacja wzmacnia szkliwo. Higienizacja stomatologiczna pomaga również zmniejszyć nadwrażliwość zębów na różne bodźce.

Bibliografia:

1. Mintzberg-Wachowicz P., Zabieg higienizacji na przestrzeni wieków, Praca z pacjentem 1/2020, s. 33-39.
2. Kopeć A. i in., Profilaktyka domowa i specjalistyczna jamy ustnej, Journal of Clinical Healthcare 1/2017, s. 10-14.
3. Kuźnik M., Higienizacja zębów, 2022, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/stomatologia/higiena-i-zabiegi-estetyczne/293854,higienizacja-zebow (dostęp: 19.03.2025).
4. Witryna internetowa: https://sachol.com.pl/