Nadżerki i owrzodzenia jamy ustnej – przyczyny i metody leczenia


Nadżerki i owrzodzenia jamy ustnej


Zmiany w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, bez względu na to, czy to owrzodzenia jamy ustnej, czy nadżerki, są dokuczliwą przypadłością, która generuje nieprzyjemny ból i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Najczęściej prowadzą do nich zaniedbania higieniczne oraz urazy mechaniczne, ale nie tylko. Owrzodzenia i nadżerki w jamie ustnej co prawda po pewnym czasie ustępują samoistnie, jednak można przyspieszyć ich gojenie, stosując skuteczny lek na afty. Sprawdź, co na owrzodzenia jamy ustnej przyniesie najlepsze rezultaty.

Spis treści:

  1. Czym jest nadżerka, a czym owrzodzenie jamy ustnej?
  2. Jak wyglądają nadżerki jamy ustnej?
  3. Jak rozpoznać owrzodzenia w jamie ustnej?
  4. Przyczyny owrzodzeń i nadżerek w jamie ustnej
  5. Owrzodzenie jamy ustnej – leczenie
  6. Czym smarować nadżerki w jamie ustnej?
  7. Jak przyspieszyć leczenie nadżerek i owrzodzeń w jamie ustnej?
  8. Nadżerki i owrzodzenia w jamie ustnej – jak im zapobiegać?

Czym jest nadżerka, a czym owrzodzenie jamy ustnej?

Niektórym zdarza się używać określeń nadżerka i owrzodzenie zamiennie, choć w rzeczywistości są to dwie zupełnie różne dolegliwości. Problem jest o tyle złożony, że osobie, która spotyka się z jedną z tych przypadłości po raz pierwszy, trudno jest stwierdzić, z czym tak właściwie ma do czynienia. Nierzadko bowiem obie formy wykwitów dają niemalże identyczny obraz kliniczny zmian chorobowych, jak również mogą występować jednocześnie na błonie śluzowej jamy ustnej1. Bywają one do siebie na tyle podobne i niespecyficzne, że konieczna okazuje się konsultacja ze specjalistami różnych dziedzin.

Jak wyglądają nadżerki jamy ustnej?

Nadżerką nazywamy powierzchowne przerwanie ciągłości nabłonka powyżej warstwy komórek podstawnych2. Zmiana goi się, nie pozostawiając blizny. Powstaje ona w miejscu pojawienia się wykwitów pierwotnych takich jak pęcherze czy grudki i jest wynikiem urazu mechanicznego lub zmian troficznych. W początkowej fazie nadżerka przybiera czerwoną barwę, z czasem pokrywa się żółtobiałym nalotem włóknikowym1.

Jak rozpoznać owrzodzenia w jamie ustnej?

Owrzodzenie jest z kolei otwartą raną błony śluzowej, która obejmuje wszystkie warstwy nabłonka oraz zlokalizowanej pod nim tkanki łącznej3. Powstaje w wyniku rozpadu wykwitów pierwotnych, np. guzów czy krost, choć równie dobrze może być następstwem uszkodzenia termicznego, chemicznego i popromiennego1.

W zależności od działania czynnika sprawczego wyróżnia się m.in. owrzodzenie dziąseł, policzków, czy owrzodzenie ust. Spotkać można również owrzodzenie na języku.

Przyczyny owrzodzeń i nadżerek w jamie ustnej

W większości przypadków zarówno owrzodzenia, jak i nadżerki robią się na skutek urazu mechanicznego lub oparzenia, choć czasami powodują je choroby ogólnoustrojowe. Choć rzadko, to jednak zdarza się, że zmiany w obrębie błony śluzowej jamy ustnej są zmianami nowotworowymi1.

Do powstania owrzodzeń i nadżerek mogą doprowadzić takie choroby jak1:

  • zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze,
  • choroby skóry i błon śluzowych,
  • choroby układu krwiotwórczego i chłonnego,
  • choroby żołądkowo-jelitowe,
  • choroby układowe tkanki łącznej,
  • choroby naczyń,
  • choroby endokrynologiczne.

Owrzodzenia czy nadżerki, w tym aftowe zapalenie jamy ustnej, może też powstać na skutek przyjmowania niektórych leków, np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), leków immunosupresyjnych i cytostatyków czy antybiotyków i sulfonamidów1.

Owrzodzenie jamy ustnej – leczenie

Bardzo często owrzodzenie jamy ustnej ma tło wirusowe (powoduje je np. wirus opryszczki lub Coxsackie) lub jest spowodowane aftami – wtedy goi się samoistnie. Zmiany znikają w czasie od 1 do 4 tygodni4. Same goją się też nadżerki i owrzodzenia spowodowane urazem lub oparzeniem1.

Zdarza się jednak, że zmiany utrzymują się długo lub nawracają. Najczęstszą przyczyną nawracających nadżerek i owrzodzeń jest aftowe zapalenie jamy ustnej. Wtedy najlepiej zastosować sprawdzony lek na afty, który przyspieszy gojenie i złagodzi dolegliwości bólowe.

Czym smarować nadżerki w jamie ustnej?

W leczeniu stanu zapalnego błony śluzowej jamy ustnej oraz nadżerek i owrzodzeń jamy ustnej pomaga Sachol. Jest to lek w postaci żelu, który działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Wspomaga gojenie uszkodzonej błony śluzowej i zmniejsza pieczenie oraz bolesne objawy. Sprawdza się przede wszystkim jako lek na afty dla dzieci i dorosłych, ale też w przypadku chorób przyzębia czy zapalenia dziąseł5.

By wybrany preparat na afty u dzieci i dorosłych, czy to żel, czy spray na afty, miał szansę zadziałać, musi być stosowany zgodnie z zaleceniami producenta. W razie jakichkolwiek wątpliwości w tej kwestii należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża życiu lub zdrowiu.

Jak przyspieszyć leczenie nadżerek i owrzodzeń w jamie ustnej?

Sprawdzony żel na afty dla dzieci i dorosłych prosto z apteki to sprawdzony sposób na afty, ale niejedyny. W trakcie całej kuracji trzeba przede wszystkim dbać o prawidłową higienę jamy ustnej. Znaczenie ma nie tylko częstotliwość mycia zębów, ale także właściwa technika szczotkowania, jak i właściwy dobór akcesoriów.

Na owrzodzenie jamy ustnej pomocne okazać się mogą również różnego rodzaju płukanki ziołowe (np. z rumianku, szałwii lub skrzypu polnego). Często polecana jest także soda oczyszczona.

Zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej powinny ustąpić w ciągu 3-4 tygodni. Jeśli tak się nie stanie, należy skonsultować się z lekarzem celem ustalenia przyczyny dolegliwości i wdrożenia leczenia.

Nadżerki i owrzodzenia w jamie ustnej – jak im zapobiegać?

Owrzodzenie na ustach czy w buzi często jest konsekwencją naszych zaniedbań, dlatego warto stosować działania profilaktyczne, dzięki którym afty w jamie ustnej nie będą naszym problemem.

  • Powinno się stosować zbilansowaną dietę bogatą w witaminy (A, C, E i z grupy B).
  • Wskazane jest unikanie pokarmów mogących podrażniać błonę śluzową, np. cukierków i lizaków o ostrych krawędziach.
  • Warto ograniczyć palenie papierosów oraz spożywanie alkoholu, gdyż działa to drażniąco na błonę śluzową.
  • Należy zadbać o prawidłową higienę jamy ustnej: dobrać odpowiednie akcesoria, regularnie myć zęby i stosować właściwą technikę.

 

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty, w przypadku problemów ze zdrowiem, należy skontaktować się z lekarzem.

Literatura:

  1. Waśniewska-Okupniak E., Szyfter, Diagnostyka zapaleń jamy ustnej z nadżerkami i owrzodzeniami błony śluzowej, Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, Tom 4, Nr 1 (2015), s. 15-19.
  2. Scully C. Choroby jamy ustnej. Diagnostyka i leczenie. Wrocław: Wyd. ed.. Urban & Partner; 2006. s. 14–32, 33–65, 185–198.
  3. Langlais R.P., Miller C.S. Choroby błony śluzowej jamy ustnej. Kolorowy atlas i podręcznik. Wydanie I polskie pod red. E. Szponar. Wrocław: Wyd. Med. Urban & Partner; 1997. s. 2–5, 94–99.
  4. Górska R., Androsz-Kowalska O. Choroby infekcyjne [w:] Górska R. red. Diagnostyka i leczenie chorób błony śluzowej jamy ustnej. Otwock: Med. Tour Press International; 2011. s. 90–119.
  5. Witryna: https://sachol.com.pl (dostęp: 2021.08.25)

powrót